Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế

  • Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế

    Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế

    Một hợp đồng xuất nhập khẩu chọn sai Incoterms, bỏ trống luật áp dụng hoặc ghi sai tên trung tâm trọng tài có thể biến một lô hàng thành vụ tranh chấp kéo dài nhiều năm ở nước ngoài. Dịch vụ tư vấn hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế của Công ty Luật LAWPRO giúp doanh nghiệp đàm phán, soạn thảo và rà soát hợp đồng ngoại thương để kiểm soát rủi ro trước khi ký.

    Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế chịu điều chỉnh bởi luật nào?

    Theo Điều 27 Luật Thương mại 2005, mua bán hàng hóa quốc tế gồm xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập và chuyển khẩu. Hợp đồng phải được lập bằng văn bản hoặc hình thức có giá trị pháp lý tương đương (email, thông điệp dữ liệu).

    Nguồn

    Áp dụng khi nào

    Điểm cần lưu ý

    Công ước Viên 1980 (CISG)

    Tự động áp dụng khi các bên có trụ sở thương mại tại các quốc gia thành viên khác nhau, trừ khi loại trừ

    Có hiệu lực tại Việt Nam từ 01/01/2017; điều chỉnh giao kết hợp đồng và quyền, nghĩa vụ của bên mua, bên bán

    Incoterms® 2020 (ICC)

    Chỉ áp dụng khi được dẫn chiếu vào hợp đồng

    Phân chia nghĩa vụ giao hàng, chi phí, thời điểm chuyển rủi ro; không điều chỉnh chuyển quyền sở hữu hay chế tài

    Luật quốc gia (Việt Nam hoặc nước ngoài)

    Theo lựa chọn của các bên (Điều 683 Bộ luật Dân sự 2015) hoặc theo quy tắc xung đột

    Bù đắp vấn đề CISG không điều chỉnh, như hiệu lực hợp đồng, phạt vi phạm

    Xem thêm các loại hợp đồng ngoại thương khác tại trang Các hợp đồng thương mại quốc tế.

    Checklist 9 điều khoản trong hợp đồng xuất nhập khẩu

    1. Hàng hóa và chất lượng: mã HS, quy cách, tiêu chuẩn, dung sai số lượng, cơ quan giám định và giá trị của chứng thư giám định.
    2. Giá và thanh toán: đồng tiền, phương thức (T/T, L/C theo UCP 600, D/P), bộ chứng từ xuất trình, rủi ro tỷ giá.
    3. Giao hàng: điều kiện Incoterms, thời hạn, giao từng phần, chuyển tải.
    4. Chuyển quyền sở hữu: thời điểm chuyển và bảo lưu quyền sở hữu đến khi thanh toán đủ.
    5. Khiếu nại và bảo hành: thời hạn thông báo hàng không phù hợp, hồ sơ khiếu nại.
    6. Phạt vi phạm và bồi thường: mức phạt, giới hạn trách nhiệm, loại trừ thiệt hại gián tiếp.
    7. Bất khả kháng và hoàn cảnh thay đổi cơ bản: danh sách sự kiện, nghĩa vụ thông báo, đàm phán lại.
    8. Tuân thủ và xuất xứ: chứng nhận xuất xứ để hưởng ưu đãi FTA, kiểm soát xuất khẩu, lệnh trừng phạt.
    9. Luật áp dụng và trọng tài: ghi rõ áp dụng hay loại trừ CISG; chọn trung tâm trọng tài (VIAC, SIAC…), địa điểm và ngôn ngữ trọng tài.

    Nguyên tắc chung khi soạn hợp đồng được trình bày tại trang Tư vấn hợp đồng, soạn thảo & rà soát hợp đồng – LAWPRO.

    ⚠ Cảnh báo: 8 rủi ro thường dẫn đến tranh chấp hợp đồng mua bán quốc tế

    Phần lớn tranh chấp ngoại thương không bắt nguồn từ việc một bên cố ý vi phạm, mà từ những điều khoản mơ hồ, thiếu hoặc mâu thuẫn ngay từ khi ký.

    Rủi ro

    Tranh chấp điển hình

    Cách phòng ngừa

    Ký qua đơn đặt hàng, email; điều kiện chung của hai bên mâu thuẫn

    Không xác định được điều khoản nào ràng buộc (giá, bảo hành, trọng tài)

    Ký hợp đồng khung; quy định thứ tự ưu tiên giữa hợp đồng, đơn hàng và điều kiện chung

    Incoterms ghi thiếu địa điểm hoặc phiên bản

    Tranh chấp ai chịu phí bốc dỡ, lưu kho bãi, ai chịu tổn thất khi hàng hư hỏng trên đường vận chuyển

    Ghi đủ “điều kiện + địa điểm cụ thể + Incoterms 2020”

    Tiêu chuẩn chất lượng chung chung, không chỉ định giám định

    Bên mua từ chối nhận hàng, giữ tiền; hai bên đưa ra hai kết quả giám định trái ngược

    Mô tả tiêu chuẩn đo được; chỉ định tổ chức giám định, địa điểm và giá trị cuối cùng của chứng thư

    Chậm thông báo hàng không phù hợp

    Bên mua mất quyền khiếu nại vì thông báo quá thời hạn hợp lý theo CISG

    Quy định thời hạn khiếu nại cụ thể (số ngày) và hồ sơ kèm theo

    Chứng từ L/C không khớp

    Ngân hàng từ chối thanh toán, bên bán đã giao hàng nhưng không nhận được tiền

    Rà soát L/C nháp trước khi mở; thống nhất danh mục chứng từ trong hợp đồng

    Lừa đảo qua email đổi tài khoản nhận tiền

    Bên mua chuyển tiền vào tài khoản giả, hai bên tranh cãi ai chịu thiệt hại

    Ghi cố định tài khoản trong hợp đồng; mọi thay đổi phải xác nhận bằng phụ lục có chữ ký

    Điều khoản trọng tài ghi sai tên trung tâm hoặc chọn cả trọng tài lẫn tòa án

    Thỏa thuận trọng tài bị xem là không thể thực hiện, phải khởi kiện lại từ đầu, có thể ở nước ngoài

    Dùng điều khoản trọng tài mẫu của trung tâm được chọn; chỉ chọn một cơ quan giải quyết

    Không quy định bất khả kháng, cấm vận, thay đổi thuế quan

    Một bên ngừng giao hàng và viện dẫn trở ngại khách quan; bên kia đòi bồi thường

    Liệt kê sự kiện, thời hạn thông báo và quyền chấm dứt khi trở ngại kéo dài

    hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tếKhi tranh chấp đã phát sinh, doanh nghiệp cần làm gì?

    1. Lưu giữ chứng cứ: hợp đồng, email, vận đơn, chứng thư giám định, ảnh chụp hàng hóa.
    2. Gửi thông báo vi phạm đúng thời hạn và đúng hình thức hợp đồng yêu cầu.
    3. Tính thời hiệu: theo Luật Thương mại hiện hành là 2 năm (Điều 319), rất dễ bị bỏ lỡ khi các bên kéo dài thương lượng.
    4. Đánh giá khả năng thi hành: đối tác có tài sản ở đâu, nước đó có là thành viên Công ước New York 1958 không.
    5. Tham vấn luật sư tranh chấp sớm, trước khi gửi văn bản có thể bị xem là thừa nhận vi phạm.

    LAWPRO nhận đại diện doanh nghiệp tại trọng tài và tòa án, xem chi tiết tại Luật sư giải quyết tranh chấp hợp đồng kinh tế.

    Dịch vụ tư vấn hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế của LAWPRO

    • Soạn thảo hợp đồng xuất khẩu, nhập khẩu, hợp đồng khung và điều kiện giao dịch chung song ngữ Việt – Anh.
    • Rà soát hợp đồng do đối tác nước ngoài soạn, chỉ ra điều khoản bất lợi và đề xuất phương án sửa.
    • Tư vấn lựa chọn Incoterms, phương thức thanh toán và rà soát L/C nháp.
    • Tham gia đàm phán trực tiếp hoặc trực tuyến với đối tác.
    • Đại diện giải quyết tranh chấp bằng thương lượng, hòa giải, trọng tài hoặc tòa án.

    Doanh nghiệp xuất nhập khẩu thường xuyên có thể cân nhắc gói Luật sư thường trực để được rà soát từng đơn hàng, hoặc xem đội ngũ luật sư LAWPRO.

    Câu hỏi thường gặp

    Không ghi luật áp dụng thì hợp đồng xuất khẩu theo luật nào?

    Nếu bên mua và bên bán có trụ sở tại hai quốc gia thành viên CISG, công ước tự động áp dụng. Những vấn đề CISG không điều chỉnh sẽ xác định theo quy tắc xung đột, kết quả khó lường trước.

    Incoterms có bắt buộc phải ghi trong hợp đồng không?

    Không bắt buộc, nhưng Incoterms chỉ ràng buộc khi được dẫn chiếu. Ghi đủ điều kiện, địa điểm và phiên bản giúp tránh tranh chấp về chi phí và rủi ro.

    Mức phạt vi phạm hợp đồng thương mại tối đa là bao nhiêu?

    Hiện nay là 8% giá trị phần nghĩa vụ bị vi phạm theo Điều 301 Luật Thương mại 2005, trừ một số ngoại lệ. Với hợp đồng ký từ 01/01/2028, trần này dự kiến không còn và mức phạt do các bên thỏa thuận theo Bộ luật Dân sự.

    Nên chọn trọng tài hay tòa án khi giao dịch với đối tác nước ngoài?

    Trọng tài thường được ưu tiên vì phán quyết có thể được công nhận tại các nước thành viên Công ước New York 1958, trong đó có Việt Nam. Bản án tòa án thường khó thi hành ở nước ngoài hơn.

    Hàng bị lỗi thì phải báo cho bên bán trong bao lâu?

    Theo thời hạn ghi trong hợp đồng; nếu không ghi và CISG áp dụng, bên mua phải thông báo trong thời hạn hợp lý kể từ khi phát hiện hoặc lẽ ra phải phát hiện. Chậm thông báo có thể làm mất quyền khiếu nại.

    Liên hệ luật sư tư vấn hợp đồng ngoại thương

    Bạn chuẩn bị ký hợp đồng xuất nhập khẩu hoặc đang gặp tranh chấp với đối tác nước ngoài? Gửi bản thảo cho Công ty Luật LAWPRO để được rà soát rủi ro.

    • Hà Nội: 0936 77 97 99 – Tầng 4, Tòa nhà IC, số 82 Phố Duy Tân, Phường Cầu Giấy
    • TP.HCM: 0936 77 95 99 – Lầu 19, Tháp A, Indochina Park Tower, số 4 Nguyễn Đình Chiểu, Phường Tân Định
    • Đà Nẵng: 0905 99 56 99 – Tầng 6, Tòa nhà Dầu khí, số 2 đường 30-4, Phường Hòa Cường

Bài viết cùng chuyên mục

Liên hệ với luật sư

HOTLINE