-
Kiểm soát tuân thủ nội bộ doanh nghiệp
Kiểm soát tuân thủ nội bộ là việc doanh nghiệp chủ động kiểm tra, đối chiếu toàn bộ hoạt động của mình với quy định pháp luật, điều lệ và quy chế nội bộ, để phát hiện và xử lý vi phạm trước khi cơ quan nhà nước, đối tác hay cổ đông phát hiện. Công ty Luật TNHH LAWPRO cung cấp dịch vụ này theo hai hình thức: luật sư thường trực đồng hành theo hợp đồng tư vấn thường xuyên, hoặc hợp đồng tra soát pháp lý hàng quý, hàng năm với báo cáo đánh giá rủi ro định kỳ.
Với công ty cổ phần và công ty đại chúng, LAWPRO còn đề cử luật sư tham gia Ban kiểm soát hoặc làm thành viên độc lập Hội đồng quản trị đối với công ty không có Ban kiểm soát, giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu quản trị theo Luật Doanh nghiệp và Luật Chứng khoán.
Vì sao doanh nghiệp cần tra soát pháp lý hàng năm?
Pháp luật doanh nghiệp, lao động, thuế, đầu tư và chứng khoán luôn thay đổi liên tục. Một quy trình đúng năm ngoái có thể đã không còn phù hợp năm nay.
Kiểm soát tuân thủ thực hiện hàng năm qua việc tra soát pháp lý sẽ giúp doanh nghiệp:
- Phát hiện sớm vi phạm về đăng ký doanh nghiệp, giấy phép, lao động, hợp đồng… trước đợt thanh tra, kiểm tra.
- Giảm rủi ro bị xử phạt, truy thu hoặc tranh chấp với người lao động, đối tác và cổ đông.
- Bảo vệ người quản lý: thành viên HĐQT, Giám đốc có bằng chứng đã thực hiện nghĩa vụ cẩn trọng, trung thực.
- Sẵn sàng cho gọi vốn, M&A, niêm yết: hồ sơ pháp lý đã được chuẩn hóa, rút ngắn thời gian thẩm định (due diligence) của nhà đầu tư.
- Nâng mức minh bạch trước Đại hội đồng cổ đông, ngân hàng và cơ quan quản lý.
Phạm vi dịch vụ kiểm soát tuân thủ nội bộ
LAWPRO xây dựng danh mục tuân thủ (compliance checklist) riêng theo ngành nghề, quy mô và loại hình doanh nghiệp. Các nhóm nội dung thường được rà soát gồm:
- Pháp lý doanh nghiệp và quản trị nội bộ: điều lệ, quy chế quản trị, sổ đăng ký cổ đông/thành viên, nghị quyết và biên bản họp, thẩm quyền phê duyệt, thông tin chủ sở hữu hưởng lợi, nghĩa vụ thông báo thay đổi đăng ký doanh nghiệp.
- Đầu tư và điều kiện kinh doanh: giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, tiến độ dự án, giấy phép con, điều kiện ngành nghề kinh doanh có điều kiện, chế độ báo cáo đầu tư.
- Hợp đồng và giao dịch: hợp đồng mẫu, hợp đồng có giá trị lớn, giao dịch với người có liên quan và thủ tục chấp thuận theo Luật Doanh nghiệp.
- Lao động: hợp đồng lao động, nội quy lao động, thang lương, mức lương tối thiểu vùng, bảo hiểm xã hội, kỷ luật lao động, lao động nước ngoài.
- Dữ liệu cá nhân và sở hữu trí tuệ: xử lý dữ liệu của khách hàng, người lao động; bảo hộ nhãn hiệu, bản quyền phần mềm.
- An toàn, môi trường, PCCC: giấy phép môi trường, an toàn vệ sinh lao động, phòng cháy chữa cháy tại cơ sở sản xuất.
- Thuế và kế toán dưới góc độ pháp lý: căn cứ pháp lý của chi phí, hóa đơn, chính sách ưu đãi; phối hợp với bộ phận kế toán và kiểm toán độc lập.
- Nghĩa vụ riêng của công ty đại chúng: công bố thông tin, tỷ lệ sở hữu nước ngoài, cơ cấu HĐQT, báo cáo quản trị công ty ......
Hai hình thức triển khai: luật sư thường trực hoặc hợp đồng kiểm soát hàng năm
Doanh nghiệp chọn hình thức phù hợp với tần suất phát sinh vấn đề pháp lý và ngân sách.
Tiêu chí
Luật sư thường trực
Hợp đồng tra soát pháp lý hàng năm
Phù hợp với
Doanh nghiệp có nhiều giao dịch, nhiều lao động, chưa có pháp chế nội bộ
Doanh nghiệp đã có bộ phận pháp chế hoặc cần đánh giá độc lập từ bên ngoài
Cách làm việc
Luật sư đồng hành thường xuyên, tư vấn và kiểm soát ngay khi vấn đề phát sinh
Tra soát theo kế hoạch, theo kỳ (năm, bán niên hoặc quý)
Kiểm soát tuân thủ
Liên tục: rà soát hợp đồng, nghị quyết, quyết định trước khi ký ban hành
Tập trung: đánh giá toàn diện theo danh mục tuân thủ đã thống nhất
Sản phẩm
Ý kiến pháp lý, văn bản đã rà soát, bản tin cập nhật pháp luật
Báo cáo tra soát, bản đồ rủi ro, kế hoạch khắc phục có thời hạn
Chi phí
Phí cố định theo tháng hoặc theo gói giờ
Phí trọn gói theo kỳ tra soát
Cử luật sư tham gia Ban kiểm soát hoặc làm thành viên độc lập HĐQT
Công ty cổ phần thường khó tìm người vừa đủ chuyên môn vừa độc lập với cổ đông lớn và ban điều hành. LAWPRO đề cử luật sư đảm nhận các vị trí giám sát này, gắn chức năng kiểm soát tuân thủ vào chính bộ máy quản trị công ty.
Khi nào doanh nghiệp cần nhân sự này?
- Công ty cổ phần theo mô hình có Ban kiểm soát (điểm a khoản 1 Điều 137 Luật Doanh nghiệp 2020): Ban kiểm soát có từ 03 đến 05 Kiểm soát viên, nhiệm kỳ không quá 05 năm (Điều 168). Kiểm soát viên phải được đào tạo về kinh tế, tài chính, kế toán, kiểm toán, luật, quản trị kinh doanh hoặc chuyên ngành phù hợp, và không bắt buộc là cổ đông (Điều 169).
- Công ty cổ phần không có Ban kiểm soát (điểm b khoản 1 Điều 137): ít nhất 20% số thành viên HĐQT phải là thành viên độc lập và công ty phải có Ủy ban kiểm toán trực thuộc HĐQT.
- Công ty đại chúng, công ty niêm yết: HĐQT có từ 03 đến 11 thành viên, với số thành viên độc lập và thành viên không điều hành tối thiểu theo quy mô HĐQT.
Tiêu chuẩn độc lập được bảo đảm như thế nào?
Trước khi đề cử, LAWPRO đối chiếu nhân sự với tiêu chuẩn tại khoản 2 Điều 155 Luật Doanh nghiệp (với thành viên độc lập HĐQT) và Điều 169 (với Kiểm soát viên): không làm việc cho công ty hay công ty mẹ, công ty con; không sở hữu cổ phần vượt ngưỡng luật định; không có quan hệ gia đình với cổ đông lớn hoặc người quản lý. LAWPRO đồng thời kiểm tra xung đột lợi ích và tách bạch vị trí này với các dịch vụ tư vấn khác cung cấp cho cùng doanh nghiệp, để tính độc lập được duy trì suốt nhiệm kỳ.
Công việc cụ thể của luật sư được đề cử
- Giám sát HĐQT, Giám đốc trong việc quản lý, điều hành; kiểm tra tính hợp pháp của nghị quyết, quyết định.
- Rà soát và cho ý kiến về hợp đồng, giao dịch với người có liên quan, bảo vệ quyền lợi cổ đông thiểu số.
- Tham gia hoặc chủ trì Ủy ban kiểm toán; phối hợp với kiểm toán nội bộ và kiểm toán độc lập.
- Chuẩn bị báo cáo của Ban kiểm soát hoặc báo cáo của thành viên độc lập trình Đại hội đồng cổ đông thường niên.
- Hỗ trợ soạn quy chế hoạt động của Ban kiểm soát, Ủy ban kiểm toán và hồ sơ bầu, miễn nhiệm.
Quy trình tra soát pháp lý hàng năm tại LAWPRO
- Khảo sát và ký thỏa thuận bảo mật: trao đổi với ban lãnh đạo về mô hình kinh doanh, cơ cấu tổ chức và các vấn đề đang lo ngại.
- Lập danh mục tuân thủ: xác định các văn bản pháp luật áp dụng, phạm vi và kỳ tra soát, thống nhất kế hoạch làm việc.
- Thu thập và tra soát hồ sơ: đối chiếu hồ sơ, phỏng vấn các bộ phận, kiểm tra thực tế khi cần.
- Báo cáo tra soát: liệt kê từng điểm chưa tuân thủ, căn cứ pháp lý, mức độ rủi ro (cao, trung bình, thấp) và hậu quả có thể phát sinh.
- Kế hoạch khắc phục: đề xuất giải pháp, người phụ trách, thời hạn; soạn thảo hoặc sửa đổi quy chế, quy trình, hợp đồng liên quan.
- Theo dõi và cập nhật: kiểm tra việc khắc phục, gửi bản tin cập nhật pháp luật và đưa kết quả vào kỳ tra soát tiếp theo.
Sản phẩm bàn giao: báo cáo tra soát pháp lý; bảng tổng hợp rủi ro; kế hoạch khắc phục có thời hạn; các văn bản nội bộ đã được chuẩn hóa; buổi báo cáo kết quả với HĐQT hoặc Ban giám đốc.
Liên hệ tư vấn kiểm soát tuân thủ nội bộ – Hotline: 0936 77 97 99
Câu hỏi thường gặp về kiểm soát tuân thủ nội bộ
Kiểm soát tuân thủ nội bộ khác gì kiểm toán nội bộ?
Kiểm toán nội bộ tập trung vào tài chính, kế toán và hiệu quả kiểm soát nội bộ. Kiểm soát tuân thủ nội bộ do luật sư thực hiện tập trung vào tính hợp pháp của hoạt động: quản trị, giấy phép, hợp đồng, lao động, dữ liệu cá nhân. Hai chức năng bổ sung cho nhau.
Doanh nghiệp nào nên tra soát pháp lý hàng năm?
Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp kinh doanh ngành nghề có điều kiện, doanh nghiệp có nhiều lao động, công ty cổ phần có nhiều cổ đông, công ty đại chúng và doanh nghiệp đang chuẩn bị gọi vốn, M&A hoặc niêm yết.
Công ty cổ phần nào không bắt buộc có Ban kiểm soát?
Theo điểm a khoản 1 Điều 137 Luật Doanh nghiệp 2020, công ty cổ phần có dưới 11 cổ đông và các cổ đông là tổ chức sở hữu dưới 50% tổng số cổ phần thì không bắt buộc có Ban kiểm soát. Công ty cũng có thể chọn mô hình không có Ban kiểm soát nhưng phải có thành viên độc lập HĐQT và Ủy ban kiểm toán.
Công ty không có Ban kiểm soát cần bao nhiêu thành viên độc lập HĐQT?
Ít nhất 20% số thành viên HĐQT theo điểm b khoản 1 Điều 137 Luật Doanh nghiệp 2020. Công ty đại chúng còn phải đáp ứng số lượng tối thiểu theo quy mô HĐQT tại Nghị định 155/2020/NĐ-CP (đã sửa đổi).
Luật sư có được làm Kiểm soát viên hoặc thành viên độc lập HĐQT không?
Có, nếu đáp ứng tiêu chuẩn tại Điều 155 và Điều 169 Luật Doanh nghiệp. Chuyên ngành luật nằm trong nhóm chuyên ngành được chấp nhận đối với Kiểm soát viên, và Kiểm soát viên không bắt buộc là cổ đông của công ty.
Chi phí dịch vụ được tính thế nào?
Phí phụ thuộc vào quy mô doanh nghiệp, số lĩnh vực cần tra soát, tần suất và vị trí nhân sự được đề cử. Công ty Luật LAWPRO gửi báo giá cố định sau buổi khảo sát ban đầu.

