Nghị định 328/2026/NĐ-CP về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật: Tóm tắt, nghĩa vụ và chế tài

Nghị định 328/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 19/8/2026 và có hiệu lực từ ngày 05/10/2026. Đây là văn bản đầu tiên thiết lập một quy trình thống nhất để phát hiện, kiểm chứng, gắn nhãn, công bố và gỡ bỏ tin giả, tin sai sự thật. Nghị định không đặt ra mức phạt riêng, nhưng xác định rõ trách nhiệm của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp nền tảng số và mọi cá nhân, tổ chức. Người vi phạm sẽ bị xử lý theo pháp luật về xử phạt hành chính, hình sự và dân sự hiện hành.

Xem thêm: Nghị Định 337/2026/NĐ-CP Hướng Dẫn Luật Tiếp Cận Thông Tin Mới Nhất

Đối tượng áp dụng rất rộng, gồm: cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam; người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch đang sinh sống tại Việt Nam; tổ chức nước ngoài, người nước ngoài hoạt động hoặc cư trú tại Việt Nam; doanh nghiệp viễn thông, Internet, mạng xã hội, nền tảng thông tin xuyên biên giới có cung cấp dịch vụ cho người dùng Việt Nam; và cả chủ thể nước ngoài có vi phạm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp tại Việt Nam.

Tin giả, tin sai sự thật là gì?

Khái niệm theo Điều 3

Tin giả, tin sai sự thật là thông tin không có thật hoặc chỉ đúng một phần, nhưng xâm hại đến an ninh, uy tín, hình ảnh quốc gia, trật tự an toàn xã hội hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Khái niệm bao trùm 7 dạng: thông tin giả, sai sự thật, sai lệch, giả mạo, bịa đặt, vu khống và xuyên tạc.

Điểm đáng chú ý là thông tin "có một phần sự thật" vẫn có thể bị xác định là tin giả. Nói cách khác, việc cắt ghép hoặc đặt một sự việc có thật vào sai bối cảnh cũng nằm trong phạm vi xử lý.

Hai cách phân loại tin giả (Điều 4)

Theo mức độ nguy hại:

• Tin giả gây hậu quả hoặc có nguy cơ gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng: tác động tiêu cực trên quy mô lớn đến an ninh quốc gia, quốc phòng, đối ngoại, trật tự xã hội; xâm hại uy tín của Đảng, Nhà nước, lãnh đạo cấp cao; có khả năng gây khủng hoảng truyền thông hoặc kích động bạo loạn.
• Tin giả nguy hại: tác động trong phạm vi hẹp, xâm hại trực tiếp danh dự, uy tín, quyền lợi của một cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân cụ thể. Đây là nhóm doanh nghiệp thường gặp nhất.

Theo pháp luật tiếp cận thông tin: tin giả chứa thông tin công dân không được tiếp cận, được tiếp cận có điều kiện, hoặc được tiếp cận. Cách phân loại này quyết định tin giả sẽ được gắn nhãn và công bố công khai, chỉ cảnh báo, hay chỉ bị gỡ bỏ mà không công bố.

Trường hợp không áp dụng quy trình của Nghị định

Quy trình xử lý không áp dụng đối với tin giả đang trong quá trình điều tra, xét xử; đã có kết luận của cơ quan có thẩm quyền hoặc đã được công bố trước đó; hoặc đang được xử lý theo pháp luật khác.

Quy trình 6 bước xử lý tin giả, tin sai sự thật

Nhãn tin giả sẽ được gỡ nếu có kết luận gắn nhãn sai, nếu tại thời điểm xem xét thông tin không còn là tin giả, hoặc qua thanh tra, kiểm tra phát hiện việc gắn nhãn không đúng.

Kênh tố giác tin giả: liên hệ trực tiếp, đường dây nóng, cổng thông tin điện tử của các bộ, ngành, ứng dụng VNeID, hoặc gửi văn bản đến cơ quan có thẩm quyền. Người lợi dụng việc tố giác để thực hiện hành vi bị cấm theo Luật Tiếp công dân cũng sẽ bị xử lý.

Cơ quan nào có thẩm quyền xử lý tin giả?

Bộ Công an là đầu mối giúp Chính phủ quản lý nhà nước về phòng, chống tin giả. Bộ Công an trực tiếp kiểm chứng tin giả về an ninh quốc gia, trật tự xã hội, các vụ việc liên quan từ 02 bộ hoặc 02 tỉnh trở lên, đồng thời tổng hợp kết quả xử lý của toàn hệ thống.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao, các bộ, cơ quan ngang bộ khác và UBND các cấp chịu trách nhiệm kiểm chứng, gắn nhãn, công bố và xử lý tin giả trong lĩnh vực, địa bàn mình quản lý. Riêng tin giả liên quan đến chính sách đối ngoại do Bộ Ngoại giao chủ trì công bố chính thức ở cấp nhà nước.

Nghĩa vụ, trách nhiệm của doanh nghiệp và cá nhân

Cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp nói chung

Theo khoản 1 Điều 22 và các Điều 13, 14, mọi cá nhân, tổ chức (trừ nhóm doanh nghiệp nền tảng nêu ở mục sau) có trách nhiệm:

• Tuân thủ pháp luật về phòng, chống tin giả và các quy định liên quan.
• Phối hợp, trao đổi, cung cấp thông tin cho Bộ Công an và cơ quan có thẩm quyền khi được yêu cầu.
• Thông báo, tố giác khi phát hiện tin giả.
• Cung cấp tài liệu làm căn cứ kiểm chứng khi khiếu nại, tố cáo hoặc có liên quan đến vụ việc.

Cần lưu ý: không chỉ người tạo ra tin giả, mà cả người lưu trữ, chia sẻ, bình luận cũng có thể bị xác định danh tính, bị kết luận mức độ vi phạm và bị công bố.

Doanh nghiệp viễn thông, Internet, mạng xã hội, nền tảng xuyên biên giới

Khoản 2 Điều 22 đặt ra nhóm nghĩa vụ riêng, nặng hơn đáng kể:

• Thiết lập biện pháp phát hiện, ngăn chặn, gỡ bỏ tin giả sau khi đã được gắn nhãn, theo Luật An ninh mạng 2025.
• Có cơ chế cho người dùng báo cáo vi phạm và chặn việc đăng tải, chia sẻ lại thông tin đã được xác thực là tin giả.
• Rà soát các nội dung tương tự trên nền tảng khi cơ quan chức năng yêu cầu.
• Cung cấp đầy đủ, kịp thời thông tin theo đề nghị của Bộ Công an và cơ quan có thẩm quyền.
• Thiết lập đầu mối phối hợp 24/7 để tiếp nhận yêu cầu gắn nhãn, cảnh báo, gỡ bỏ, khóa tạm thời hoặc vĩnh viễn tài khoản, trang cộng đồng, kênh nội dung, ứng dụng phát tán tin giả.

Quyền của nạn nhân và doanh nghiệp bị tin giả tấn công

Cá nhân, tổ chức bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu cơ quan chức năng kiểm chứng, xác minh và được hướng dẫn, hỗ trợ pháp lý để bảo vệ danh dự, uy tín. Trên thực tế, kết luận kiểm chứng chính thức là tài liệu có giá trị khi doanh nghiệp tiếp tục yêu cầu bồi thường hoặc tố giác hình sự.

Vi phạm quy định về tin giả bị xử lý thế nào?

Nghị định 328/2026/NĐ-CP không quy định mức phạt tiền. Tuy vậy, bản thân quy trình đã tạo ra hệ quả bất lợi rõ rệt cho người vi phạm: nội dung bị gắn nhãn và gỡ bỏ; danh tính có thể bị công bố (trong giới hạn pháp luật tiếp cận thông tin); thông báo có thể được gửi về khu dân cư và cơ quan nơi người đó làm việc; tài khoản, trang, kênh có thể bị khóa. Bên cạnh đó, tùy tính chất và mức độ, người vi phạm còn chịu các chế tài dưới đây.

1. Xử phạt vi phạm hành chính

Lưu ý: Nghị định 330/2026/NĐ-CP quy định mức phạt cho cá nhân, tổ chức vi phạm bị phạt gấp đôi. Ngược lại, Nghị định 174/2026/NĐ-CP quy định mức phạt cho tổ chức, cá nhân chịu một nửa. Nghị định nào được áp dụng phụ thuộc vào cấu thành hành vi cụ thể và cơ quan có thẩm quyền xử phạt. 

2. Truy cứu trách nhiệm hình sự

Khi quá trình kiểm chứng phát hiện dấu hiệu tội phạm, vụ việc sẽ được chuyển sang cơ quan tiến hành tố tụng. Các tội danh thường được áp dụng theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung):

• Tội vu khống (Điều 156): khung cơ bản là phạt tiền 10 – 50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù 03 tháng – 01 năm. Dùng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội là tình tiết định khung tăng nặng, bị phạt tù 01 – 03 năm; mức cao nhất đến 07 năm tù.
• Tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông (Điều 288): áp dụng khi hành vi thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng, gây thiệt hại từ 100 triệu đồng hoặc gây dư luận xấu làm giảm uy tín của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Khung cơ bản là phạt tiền 30 – 200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù 06 tháng – 03 năm; mức cao nhất đến 07 năm tù.
• Tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân (Điều 331): phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù 06 tháng – 03 năm; nếu gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội thì phạt tù 02 – 07 năm.

3. Trách nhiệm bồi thường dân sự

Theo Bộ luật Dân sự 2015, người tung tin giả xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác phải chấm dứt hành vi, xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại. Khoản bồi thường gồm chi phí hợp lý để khắc phục hậu quả, thu nhập bị mất hoặc giảm sút và khoản bù đắp tổn thất tinh thần. Khoản bù đắp tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì tối đa không quá 10 lần mức lương cơ sở. Doanh nghiệp bị tin giả làm giảm uy tín, doanh thu cũng có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại thực tế chứng minh được.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì trước ngày 05/10/2026?

Doanh nghiệp nền tảng số, viễn thông, Internet:

• Chỉ định đầu mối phối hợp 24/7 và ban hành quy trình tiếp nhận yêu cầu từ Bộ Công an, các bộ, ngành.
• Kiểm tra tính năng báo cáo vi phạm, cơ chế chặn đăng lại và khả năng rà soát nội dung tương tự.
• Rà soát quy trình gắn nhãn nội dung do trí tuệ nhân tạo tạo ra.

Mọi doanh nghiệp có fanpage, nhóm cộng đồng, kênh nội dung:

• Ban hành quy chế đăng tải, kiểm duyệt nội dung; phân công quản trị viên chịu trách nhiệm gỡ bài khi có yêu cầu.
• Đào tạo nhân sự truyền thông, bán hàng về việc kiểm chứng nguồn tin trước khi chia sẻ.
• Xây dựng kịch bản ứng phó khi bị tin giả tấn công: lưu giữ chứng cứ (có thể lập vi bằng), gửi yêu cầu kiểm chứng qua VNeID hoặc cổng thông tin điện tử, yêu cầu nền tảng gỡ bỏ, đánh giá phương án khởi kiện hoặc tố giác.

Câu hỏi thường gặp về Nghị định 328/2026/NĐ-CP

Nghị định 328/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ khi nào?

Nghị định 328/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 19/8/2026 và có hiệu lực thi hành từ ngày 05/10/2026.

Chỉ chia sẻ lại tin giả thì có bị xử lý không?

Có. Nghị định 328/2026/NĐ-CP xác định cả người lưu trữ, chia sẻ, bình luận tin giả đều có thể bị xác định danh tính, kết luận mức độ vi phạm và công bố. Tùy hành vi, người chia sẻ có thể bị phạt hành chính theo Nghị định 330/2026/NĐ-CP hoặc Nghị định 174/2026/NĐ-CP, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Nghị định 328/2026/NĐ-CP quy định mức phạt tung tin giả là bao nhiêu?

Nghị định 328/2026/NĐ-CP không quy định mức phạt tiền. Mức phạt hành chính được áp dụng theo Nghị định 330/2026/NĐ-CP (từ 5 đến 20 triệu đồng đối với cá nhân, tổ chức gấp đôi) và Nghị định 174/2026/NĐ-CP (đến 50 triệu đồng đối với tổ chức, 25 triệu đồng đối với cá nhân), kèm các biện pháp như buộc gỡ bỏ, cải chính, khóa tài khoản.

Tin giả do trí tuệ nhân tạo tạo ra được xử lý thế nào?

Tin giả do hệ thống trí tuệ nhân tạo tạo ra mà chưa được gắn nhãn thuộc trường hợp cơ quan chức năng phải gắn nhãn "TIN GIẢ, TIN SAI SỰ THẬT". Sau đó, doanh nghiệp nền tảng có trách nhiệm rà soát, ngăn chặn, gỡ bỏ các nội dung tương tự.

Doanh nghiệp bị tin giả bôi nhọ nên làm gì?

Doanh nghiệp nên lưu giữ chứng cứ, gửi yêu cầu kiểm chứng đến cơ quan có thẩm quyền, yêu cầu nền tảng gỡ bỏ nội dung, sau đó căn cứ kết luận kiểm chứng để yêu cầu bồi thường thiệt hại hoặc tố giác hình sự nếu hành vi có dấu hiệu tội phạm.

Tố giác tin giả qua kênh nào?

Có thể tố giác trực tiếp, qua đường dây nóng, cổng thông tin điện tử của các bộ, ngành, qua ứng dụng VNeID hoặc gửi văn bản đến cơ quan có thẩm quyền.

LawPro hỗ trợ doanh nghiệp, cá nhân trong vụ việc tin giả

Công ty Luật TNHH LawPro tư vấn xây dựng quy chế quản trị nội dung trên nền tảng số, đại diện doanh nghiệp, cá nhân yêu cầu kiểm chứng và gỡ bỏ tin giả, bảo vệ quyền lợi trong thủ tục xử phạt hành chính, yêu cầu bồi thường và tố giác hình sự.

• Hotline: 0936779799
• Email: [email protected]
• Văn phòng: Thành phố Hà Nội – Thành phố Đà Nẵng – Thành phố Hồ Chí Minh

Bài viết mang tính chất tham khảo, được xây dựng trên cơ sở các quy định pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng tải. Để được tư vấn cho trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ Công ty Luật TNHH LawPro.